Crna Gora u završnici pregovora sa EU: Danas predstavljanje izvještaja Evropske komisije

Godišnji izvještaj Evropske komisije o Crnoj Gori za 2026. godinu biće predstavljen danas u Briselu, dok bi, prema indikativnom planu Komisije, Crna Gora mogla da zatvori sva preostala pregovaračka poglavlja do kraja ove godine i potpiše Ugovor o pristupanju Evropskoj uniji u junu 2027. godine. Izvještaj i Paket proširenja biće predstavljeni i u Evropskoj kući u Podgorici, gdje su najavljena obraćanja ambasadora EU Johana Satlera i premijera Milojka Spajića.

Prema dokumentu u koji je Radio Slobodna Evropa (RSE) imao uvid, Evropska komisija pripremila je mapu puta za najnaprednije države u pristupnom procesu, među kojima su, pored Crne Gore, Albanija, Ukrajina i Moldavija.

Plan predviđa da Crna Gora preostala pregovaračka poglavlja zatvori na međuvladinim konferencijama tokom novembra i decembra, dok bi nacrt Ugovora o pristupanju trebalo da bude završen u proljeće naredne godine.

Potpisivanje ugovora moglo bi da uslijedi do ljeta 2027, po mogućnosti u junu.

Crna Gora je do sada privremeno zatvorila 21 od ukupno 33 pregovaračka poglavlja, a očekuje se da do kraja ove sedmice zatvori još najmanje jedno.

Poglavlja 23 i 24 planirana za zatvaranje u decembru

Prema indikativnom planu Evropske komisije, u novembru bi trebalo da budu privremeno zatvorena poglavlja koja se odnose na energetiku, saobraćajnu politiku, bezbjednost hrane, veterinarsku i fitosanitarnu politiku, oporezivanje i slobodno kretanje robe.

Za decembar je predviđeno zatvaranje preostalih poglavlja, uključujući ona koja se odnose na finansijske usluge, regionalnu politiku, životnu sredinu i klimatske promjene, kao i spoljnu, bezbjednosnu i odbrambenu politiku.

Tada bi trebalo da budu zatvorena i ključna poglavlja 23 i 24, koja se odnose na pravosuđe i temeljna prava, odnosno pravdu, slobodu i bezbjednost.

Crna Gora je ta poglavlja otvorila još 2013. godine, a ona imaju poseban značaj jer određuju ukupan tempo pristupnih pregovora.

U Paketu proširenja, koji će danas biti objavljen, prema dokumentu u koji je RSE imao uvid, ocjenjuje se da je Crna Gora nastavila da napreduje u reformama koje se odnose na temeljna prava i ispunjavanju završnih mjerila u poglavljima 23 i 24.

Evropska komisija, međutim, naglašava da je riječ o indikativnom planu i da će dinamika zatvaranja poglavlja zavisiti od napretka Crne Gore u ispunjavanju uslova za članstvo, kao i od odluka evropskih institucija.

Ugovor o pristupanju mogao bi biti potpisan narednog juna

Prema planu Komisije, rad na nacrtu Ugovora o pristupanju trebalo bi da bude završen u proljeće 2027. godine.

Na njegovom tekstu već radi posebna radna grupa formirana u aprilu, koja se sastaje u Briselu.

Nakon završetka nacrta, dokument će morati da usaglase Crna Gora i sve države članice Evropske unije, a potom i da bude preveden na sve službene jezike EU i crnogorski jezik.

Prije potpisivanja potrebno je ispuniti i dodatne uslove, među kojima su pozitivno mišljenje Evropske komisije, saglasnost Evropskog parlamenta i odluka Savjeta EU o prijemu Crne Gore.

Prema najavljenom modelu, Ugovor o pristupanju sadržao bi i strože mehanizme praćenja reformi sve do dana članstva.

Predviđeno je da se napredak Crne Gore ocjenjuje dva puta godišnje, a u slučaju nazadovanja i nedovoljnih rezultata korektivnih mjera postojala bi mogućnost odlaganja pristupanja.

Nakon potpisivanja, ugovor će morati da ratifikuju Crna Gora i sve države članice EU.

Cilj Vlade Crne Gore ostaje da država postane 28. članica Evropske unije do 2028. godine.

Predstavljanje izvještaja danas u Evropskoj kući

Godišnji izvještaj Evropske komisije o Crnoj Gori za 2026. godinu biće danas predstavljen u Evropskoj kući u Podgorici.

Program počinje u 15 sati, kada će za predstavnike crnogorskih medija biti organizovan direktan prenos konferencije za novinare iz Brisela.

RTCG