Evropska unija sve intenzivnije produbljuje ekonomske, političke i bezbjednosne odnose sa Kanadom i Australijom, a iza tih nastojanja, pored trgovinskih interesa, sve izraženije se nazire i potreba za smanjenjem strateške zavisnosti od velikih sila.
U trenutku kada politika američkog predsjednika Donalda Trampa unosi neizvjesnost u tradicionalne transatlantske odnose, postavlja se pitanje da li Brisel i njegovi novi partneri pokušavaju da stvore ekonomsku i političku zaštitu od mogućih pritisaka Vašingtona.
Razlozi za takvu politiku nijesu samo američke carine i trgovinski sporovi. Za Evropsku uniju problem predstavlja i rizik da odluke Vašingtona ugroze evropsku industriju, snabdijevanje energentima i kritičnim mineralima, pristup novim tehnologijama i bezbjednosne interese. Posebnu neizvjesnost stvara mogućnost da se američka politika prema saveznicima mijenja zavisno od administracije u Bijeloj kući. Bliže povezivanje sa Kanadom i Australijom zato može predstavljati način da Brisel obezbijedi alternativne izvore snabdijevanja, nova tržišta i veću slobodu odlučivanja, bez napuštanja savezništva sa SAD.
Izvršni potpredsjednik Evropske komisije zadužen za prosperitet i industrijsku strategiju Stefan Sežurne potvrdio je značaj novih partnerstava za jačanje evropske strateške samostalnosti. U intervjuu za australijsku agenciju NewsWire, objavljenom 26. oktobra, ocijenio je da sporazumi o slobodnoj trgovini predstavljaju „instrument diversifikacije i veće strateške autonomije“.
Ovo je strateški politički sporazum koji se tiče uloge Australije u svijetu i uloge Evrope u svijetu – poručio je Sežurne, dodajući da takav dogovor, osim ekonomskih koristi, šalje i snažnu političku poruku ostatku svijeta.
Australijski medij navodi da Brisel širenjem trgovinskih partnerstava nastoji da smanji zavisnost od američkog tržišta i kineskih sirovina, u uslovima sve izraženijih međunarodnih trgovinskih tenzija.
Produbljivanje odnosa sa Kanadom i Australijom pokazuje da Evropska unija nastoji da ekonomsku saradnju sve više poveže sa pitanjima bezbjednosti, snabdijevanja kritičnim sirovinama, razvoja novih tehnologija i jačanja industrijskih kapaciteta.
Profesor Univerziteta Karlton u Kanadi Ahim Hurelman za „Dan“ ocjenjuje da su mogućnosti za produbljivanje odnosa Otave i Brisela značajne i da obuhvataju daleko više od klasične trgovinske saradnje.
– I Kanada i Evropska unija vide značajan potencijal za snažniju saradnju u oblastima od strateškog značaja, uključujući energetiku i kritične mineralne sirovine, digitalne tehnologije i vještačku inteligenciju, izgradnju odbrambenih kapaciteta, bezbjednost Arktika, ublažavanje klimatskih promjena i naučna istraživanja – kazao je Hurelman.
On naglašava da Kanada i Evropska unija svoj odnos posmatraju i kao simbol otpornosti liberalne demokratije i međunarodnog poretka zasnovanog na pravilima, uprkos unutrašnjim i spoljnim prijetnjama.
Prema njegovom mišljenju, produbljena saradnja mogla bi da se zasniva na privilegovanom institucionalnom odnosu, ali uspostavljanje posebnog pravnog statusa za tako nešto nije neophodno.
Profesor Univerziteta Britanske Kolumbije Kurt Hibner, koji je takođe odgovorio na pitanja „Dana“, očekuje da će ekonomski odnosi Kanade i Evropske unije dobiti novi zamah kroz postojeće i buduće sporazume.
DAN
Komentari čitalaca 0
Podijelite mišljenje i ocijenite komentare drugih čitalaca.