Šifra Vuk: Jugoslovenski lovci jurili NLO objekte iznad Crne Gore

Prije tačno pola vijeka, jugoslovensko ratno vazduhoplovstvo suočilo se sa serijom događaja koji do danas ostaju nerasvijetljeni. Tokom zime 1975. godine, piloti 172. avijacijskog puka iz Titograda gotovo svake noći prijavljivali su isti fenomen – užarenu kuglu koja je lebdjela nad Crnom Gorom i Jadranom, krećući se brzinama nezamislivim i za najmodernije letilice današnjice. Objekti su bili bez vidljivog pogona i kretali se suprotno zakonima konvencionalne fizike. Filmski reditelj Miloš Škundrić, koji je sa desetinama svjedoka tih događaja razgovarao, priprema igrani film inspirisan tim misterioznim susretima – „Šifra Vuk“.

Škundrić za Pobjedu otkriva kako su izgledali ti susreti, što su piloti zaista vidjeli i zašto smatra da je riječ o najautentičnijem NLO incidentu u Evropi.

POBJEDA: Što se zapravo dogodilo 1975. godine nad nebom Crne Gore i Jugoslavije?

ŠKUNDRIĆ: To je bila čitava serija događaja koji su trajali gotovo mesec dana – od polovine januara do polovine februara 1975. Gotovo svake noći piloti 172. avijacijskog puka iz Golubovaca prijavljivali su pojavu svetleće kugle koja se kretala iznad područja Lovćena, Cetinja, Danilovgrada, pa duž cele obale do Dubrovnika. Reč je o fenomenu koji je istovremeno pratilo više desetina pilota, a ponašanje objekta nije bilo moguće objasniti poznatom fizikom.

POBJEDA: Kako su izgledali ti susreti prema svjedočenjima pilota?

ŠKUNDRIĆ: Evo jednog opisa koji sam čuo. Noć je. Iznad Rumije leteo je vojni avion G-2 „Galeb“, dvosed sa jugoslovenskom trobojkom na repu. U prednjoj kabini – afrički kadet na obuci, sa belom kacigom na kojoj je crvena zvezda. U zadnjoj – njegov nastavnik, jugoslovenski pilot, umoran od brojnih letova toga dana. Odjednom, pred njima se u tami pojavljuje ogromna kugla žućkaste svetlosti, nalik malom mesecu. Prvo lebdi, a onda neverovatnom brzinom preseca njihovu putanju i nestaje daleko iznad mora. Te zime 1975. godine dogodila se neobična serija bliskih susreta u jugoslovenskom vazdušnom prostoru. Od polovine januara do polovine februara, gotovo svake noći, piloti JRV-a na noćnim letovima susretali su istu misterioznu pojavu – NLO koji se pojavljivao nad kontinentalnom Crnom Gorom, najviše oko Danilovgrada, Čeva, Cetinja, podno Lovćena sa severne strane, kao i iznad cele jadranske obale, od granice sa Albanijom do Dubrovnika.

Soko G-2 „Galeb“, FOTO: Cristina Udrescu

POBJEDA: Kakva je bila reakcija vojske?

ŠKUNDRIĆ: JNA je tada bila na vrhuncu moći. Postojale su tenzije sa Italijom oko Trsta i odnosi sa NATO su bili veoma osetljivi. Ipak, Tito nije popuštao. A onda se pojavilo nešto što ni vojska ni nauka nisu mogli da objasne, niti da mu „doskoče“. Jugoslovensko ratno vazduhoplovstvo bilo je stavljeno na ozbiljnu probu. U Golubovcima je tada bio stacioniran 172. avijacijski puk, školska jedinica za obuku domaćih i stranih kadeta, uključujući pilote iz afričkih zemalja. To je bio i unosan posao za državu, jer su strane vlade plaćale obuku i kupovinu aviona domaće proizvodnje – „Galeba“ i „Jastreba“. Komandant puka, potpukovnik Zvonko Jurjević, u početku nije verovao mladim pilotima koji su prijavljivali svetleće kugle. Sumnjao je na meteorološke balone, špijunske letelice, pa čak i optičke iluzije. Ali vrlo brzo, i sam se uverio u suprotno. Jedne noći, jureći za NLO-om iznad jadranske obale prema Dubrovniku, vidio je kako objekat u trenutku nestaje sa horizonta, „kao kometa“. Nakon toga, Jurjević i njegovi piloti pokušavali su da organizuju presretanja, ali je NLO uvek izmicao, kao da zna šta će oni da urade.

POBJEDA: Jurjević je kasnije bio i komandant jugoslovenskog vazduhoplovstva i general-pukovnik. Vrlo kredibilan čovjek. Koliko je pilota učestvovalo u ovim događajima?

ŠKUNDRIĆ: U nekim noćima – i do dvadesetak istovremeno. U jednom pokušaju presretanja, čak 12 aviona i 24 pilota pokušala su da okruže objekat. Piloti iz Afrike bili su uplašeni, dok su domaći jedva čekali da ga vide. Postoje tvrdnje da su neki čak i pucali na NLO iz mitraljeza, ali bez efekta. Kada je Jurjević obavijestio komandu u Beogradu, dočekan je sa podsmehom. Govorili su da su „ovi dole u Titogradu previše popili“. Ipak, kada je svetlosnu pojavu prijavila posada broda „Galeb“, na kojem se tada nalazio lično maršal Tito, priča je postala ozbiljna.

Pobjeda