PODJELE U SPC: Joanikije i Metodije u klinču zbog Vučića

Dvije eparhije Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori u razmaku od svega nekoliko sati iznijele su juče dijametralno suprotne stavove o ulozi predsjednika Srbije Aleksandra Vučića. Dok je Mitropolija crnogorsko-primorska (MCP) poručila da on zbunjuje vjernike i nepozvano se miješa u crkvena pitanja, Eparhija budimljansko-nikšićka stala mu je u zaštitu I njegove izjave predstavila „kao odbranu jedinstva SPC i doprinos istorijskoj istini“.

Povod za reakciju MCP bile su Vučićeve kontinuirane tvrdnje da su u SPC u Crnoj Gori postojale „opake i opasne ideje“ i da su pojedinci pokušavali da formiraju pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori iz čijeg bi naziva bilo uklonjeno određenje „srpska“. On je te navode povezao sa litijama iz 2020. godine, kao I sa naslleđem mitropolita Amfilohija.

– Ako ovome dodamo i Vučićevu izjavu kako su „litije u Crnoj Gori počele kada su htjeli pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori, samo da izbrišu ono – srpska“, onda nam se čini da ulazimo u zonu beskorisnih i štetnih nejasnoća, koje bi se mogle tolerisati nekome sa manje odgovornosti i značaja u javnosti, ali ne i predsjedniku Srbije – saopštila je MCP..

,,ZBUNJIVANJE NARODA“

Mitropolija je upozorila da se sa pozicije predsjednika Srbije ne mogu iznositi neodređene optužbe na račun Crkve bez imenovanja ljudi, događaja i dokaza. Ocijenila je da takve poruke ,,zbunjuju vjerni narod i sveštenstvo, ali i ugrožavaju crkveno i narodno jedinstvo“.

Istovremeno je navela I da je ,,odbranila karakter litija“, navodeći da ih nijesu vodili politički centri, već arhijereji, sveštenstvo, monaštvo i vjernici u Crnoj Gori. Oni su, prema stavu MCP, odbranili imovinu, identitet i jedinstvo SPC od tadašnje vlasti Mila Đukanovića.

Poruka MCP bila je nedvosmislena: podrška Srbije može biti prihvaćena, ali predsjedniku Srbije ne pripada da usmjerava crkvene poslove, naknadno određuje motive litija ili bez dokaza sugeriše da je u crkvenom vrhu u Crnoj Gori postojala namjera odvajanja od SPC.

MCP je podsjetila i na ranije napise pojedinih beogradskih tabloida koji su takve namjere pripisivali pokojnom mitropolitu Amfilohiju. Time je upozorila da Vučićeve formulacije mogu oživjeti stare optužbe o navodnom „autonomaštvu“ Mitropolije i usmjeriti ih prema Amfilohiju, Joanikiju ili drugim učesnicima litija. Zanimljivo je da su MCP i Joanikije već mjesecma na meti medija bliskim režimu u Srbiji, dok je Metodije od strane tih istih medija snažno podržan.

EKSPRESNA KONTRA EPARHIJE

Potpuno drugačija poruka stigla je iz Eparhije budimljansko-nikšićke. Metodijeva eparhija je Vučiću zahvalila na, kako je navedeno, brizi i razumijevanju položaja SPC u Crnoj Gori, ocjenjujući njegove izjave ,,odgovornim, pravovremenim i korisnim“.

Prema saopštenju Eparhije, Vučić je ,,pravilno ukazao da su litije predstavljale bedem protiv pokušaja fragmentacije SPC i brisanja srpskog imena iz Crkve u Crnoj Gor“i. Njegove poruke, tvrde iz Berana, ne stvaraju konfuziju, već donose „prijeko potrebnu svjetlost“ i mir među vjernike.

Eparhija na čijem je čelu mitropolit Metodije nije prihvatila ni ocjenu da je riječ o političkom miješanju koju je iznijela MCP. Vučićeve istupe predstavila je kao ,,izraz bratske brige i državničke odgovornosti prema Crkvi i srpskom narodu u Crnoj Gori“.

Time je praktično odbacila osnovnu poruku MCP i predsjedniku Srbije dala legitimitet da se bavi položajem SPC u Crnoj Gori, tumači događaje iz 2020. godine i govori o navodnim unutrašnjim prijetnjama njenom jedinstvu.

Redosljed objavljivanja teško se može zanemariti. Saopštenje Eparhije budimljansko-nikšićke uslijedilo je svega nekoliko sati nakon što je MCP pozvala Vučića da se ne miješa u crkvene poslove. Zato ga je teško posmatrati samo kao uopštenu zahvalnicu predsjedniku Srbije već kao direktnu konfrotaciju.

Pobjeda