Odbor: Novović da istraži kredite u švajcarskim francima

Glavni specijalni državni tužilac Vladimir Novović trebalo bi ponovo da pokrene predmet u vezi sa krivičnim prijavama zbog kredita odboravanih sa valutnom klauzulom vezanom za švajcarski franak, a koje je odobravala Adiko banka (nekadašnja Hipo Alpe Adria banka).

To je poručeno juče sa sjednice Odbora za ekonomiju, finansije i budžet koji je održao konsultativno saslušanje u vezi sa ovom temom.

Specijalna tužiteljka Zorica Milanović kazala je da je u vezi sa zaključenjem ugovora o kreditima u švajcarskim francima formirano više predmeta koji su spojeni u jedan, ali da u njima nije bilo elemenata krivičnog djela.

”Preduzela sam brojne dokazne radnje i analizom svih prikupljenih podataka i dokumentacije donijela odluku da ne postoji osnovana sumnja da je neko od prijavljenih osoba izvršio krivično djelo iz nadležnosti Specijalnog državnog tužilaštva (SDT)”, navela je ona.

Poslanici su na odboru ukazali da ovo nije samo pravno pitanje, već i ekonomsko i da SDT mora imati tužioce koji će se baviti finansijskim malverzacijama.

Država je građanima koji su uzeli kredite u švajcarskim francima kod Adiko banke omogućila 2016. godine da konvertuju te kredite u eure po uslovima koji su važili na dan kada su sklopljeni, odnosno sa fiksnom kamatnom stopom od 8,2 odsto na godišnjem nivou i bez zatezne kamate.

To je urađeno kroz zakon koji je usvojila Skupština, a kome je prethodila tužba koju su klijenti podnijeli. Tužba je podnijeta u maju 2013. godine. Banka je kredite u švajcarskim francima odobravala 2007. i 2008. godine, a klijentima su kasnije zbog promjene kursa rate drastično uvećane. Zbog te situacije neki su građani sebi oduzeli život. Pošto je zakonom ispunjeno ono što su građani tražili tužbom, onda je njih 113 odustalo od tužbe zbog ekonomičnosti postupka, dok 154 klijenta nijesu.

Međutim, do danas je ostalo pitanje neriješenih sudskih troškova koji se pokušavaju svaliti na građane. Presudom podgoričkog Osnovnog suda, koju je potvrdio Viši sud, pojedinačno svaki od klijenata mora da plati 4.032 eura za sudske troškove u postupku sa bankom i još po oko 3.600 eura kompaniji “Holdco East” (treća lica) na koju je banka prenijela kredite koje nije mogla da naplati. Ovi troškovi su dodatno veći zbog kamata. Ti krediti su najprije prenijeti na “Hipo Aple Adria Development”, pa na “Heta Asst Resolution” i na kraju na “Holdco East”. Naplata troškova je u međuvremenu stopirana i to pitanje do danas nije riješeno.

Međunarodni tribunal u Parizu u novembru 2021. godine odbacio je tužbu Adiko banke protiv Crne Gore, iz koje su smatrali da je Zakon o konverziji kredita predstavljao kršenje međunarodnih zakonskih obaveza.

Predstavnik korisnika kredita u švajcarskim francima Dragan Senić kazao je na odboru da institucije u državi nijesu radile svoj posao u skladu sa zakonima, te da je građanima zbog toga učinjena velika nepravda.

Senić je naveo da su brojne međunarodne presude bile u korist oštećenih klijenata, a da je samo u Crnoj Gori situacija bila obrnuta.