MUP CG preispituje ograničenja brzine – Kako se vozi u državama EU: Na autoputevima i van naselja veća dozvoljena brzina nego kod nas

Ministarstvo unutrašnjih poslova pokrenulo je inicijativu za preispitivanje postojećih ograničenja brzine na putevima u Crnoj Gori, sa ciljem da ona budu usklađena sa stvarnim stanjem saobraćajnica i bezbjednosnim rizicima.

Piše: Bojan OBRENIĆ

Kako je najavljeno, planirana je analiza postojećih ograničenja, uključivanje Univerziteta Crne Gore, formiranje zajedničke radne grupe, kao i periodično preispitivanje propisanih brzina. Takav pristup trebalo bi da pokaže na kojim dionicama su postojeća ograničenja opravdana, a gdje postoji prostor za njihovu izmjenu.
Poređenje sa državama Evropske unije pokazuje da ne postoji jedinstveno ograničenje brzine koje važi u cijeloj EU. Svaka država uređuje ovu oblast svojim propisima. Evropska komisija navodi da je u većini članica ograničenje u naseljenim mjestima oko 50 km/h, na putevima van naselja najčešće 80 ili 90 km/h, dok je na auto-putevima uglavnom dozvoljeno 120 ili 130 km/h.
Razlike su, međutim, značajne. U Poljskoj je na auto-putu dozvoljeno do 140 km/h, na dvokolovoznim brzim putevima 120, a na većini ostalih puteva van naselja 90 km/h. U Bugarskoj je za putnička vozila takođe propisano do 140 km/h na auto-putu, 120 na brzom putu, 90 van naselja i 50 km/h u naselju.
Njemačka je najpoznatiji izuzetak. Na djelovima Autobahna nema opšteg maksimalnog ograničenja za putnička vozila, iako je preporučena brzina 130 km/h. Van naselja opšte ograničenje iznosi 100, a u naseljima 50 km/h.
U Španiji je maksimalna brzina na auto-putevima 120, a na klasičnim putevima van naselja 90 km/h. Posebno je zanimljiva gradska politika: na ulicama sa jednom trakom po smjeru opšte ograničenje je 30 km/h, na ulicama sa dvije ili više traka po smjeru 50, dok je u pojedinim zajedničkim prostorima vozila i pješaka svega 20 km/h.
U Italiji je opšte ograničenje 130 km/h na auto-putu, 110 na glavnim putevima van naselja, 90 na ostalim putevima van naselja i 50 km/h u gradovima. Italijanski zakon ostavlja mogućnost da se na posebno opremljenim dionicama auto-puta sa najmanje tri trake ograničenje pod određenim uslovima podigne do 150 km/h.
Evropski trend, ipak, nije samo podizanje dozvoljene brzine. Evropski savjet za bezbjednost saobraćaja preporučuje da se ograničenja određuju prema karakteristikama i riziku konkretnog puta, uz 30 km/h u gradskim područjima sa velikim brojem pješaka i biciklista, oko 70 km/h na ruralnim putevima bez fizičkog razdvajanja smjerova i najviše 120 km/h na auto-putevima sa stanovišta bezbjednosti.
Zbog toga će ključno pitanje za Crnu Goru biti ne samo da li su pojedina ograničenja „preniska“ ili „previsoka“, već da li odgovaraju kvalitetu puta, preglednosti, gustini saobraćaja, broju raskrsnica, prisustvu pješaka i istoriji saobraćajnih nezgoda.
Upravo bi najavljena stručna analiza trebalo da pruži odgovor na to pitanje i utvrdi na kojim dionicama ograničenje treba zadržati ili smanjiti zbog bezbjednosti, a gdje postoje uslovi da se dozvoljena brzina poveća.