Mreža uticaja Velibora Džomića unutar SPC i političkih centara moći: Čovjek za specijalne zadatke

U sivoj zoni između oltara, državnih kabineta i crkvenih sudova, protojerej-stavrofor dr Velibor Džomić godinama gradi poziciju jedne od najuticajnijih figura unutar Srpske pravoslavne crkve na relaciji Beograd–Podgorica.

Dok ga njegovi saveznici predstavljaju kao nepokolebljivog zaštitnika crkvenih interesa i pravnog eksperta SPC, kritičari tvrde da je riječ o čovjeku koji je odavno prevazišao granice crkvenog djelovanja i postao političko-operativni instrument u obračunima unutar same crkve, ali i šireg društveno-političkog prostora Srbije i Crne Gore.

Čovjek za specijalne zadatke

Džomićevo ime posljednje dvije decenije neodvojivo je od najvažnijih političko-crkvenih procesa u Crnoj Gori. Kao jedan od glavnih pravnih zastupnika SPC tokom sporova oko Zakona o slobodi vjeroispovijesti, izgradio je snažan uticaj unutar crkvenih i političkih struktura.

Godinama je važio za čovjeka oslonjenog na srpske političke i bezbjednosne strukture, ali i za osobu koja je imala snažne veze sa strukturama bivše vlasti u Crnoj Gori. Upravo se kroz te relacije, kako tvrde sagovornici iz političkih i crkvenih krugova, stvarala mreža uticaja koja je omogućila realizaciju brojnih projekata, među kojima se posebno izdvaja izgradnja poslovno-stambenog objekta kod crkve Svetog Đorđa u Podgorici.

Sve do usvajanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti, Džomić je u dijelu javnosti percipiran kao jedan od ključnih operativaca za održavanje političko-crkvenih veza između Podgorice i Beograda.

Tokom litija dodatnu pažnju izazvalo je njegovo otvoreno zalaganje za dolazak Aleksandra Vučića u Crnu Goru, što je bilo suprotno stavu tadašnjeg mitropolita Amfilohija, koji je nastojao da litijaški pokret zadrži van direktne političke kontrole Beograda.

Nakon promjena u Crnoj Gori 2020. godine, Džomić svoje djelovanje dominantno nastavlja u Beogradu, gdje postaje jedna od najvidljivijih figura unutar pravno-crkvenog aparata Patrijaršije SPC.

U crkvenim i političkim krugovima sve češće se opisuje kao čovjek zadužen za „specijalne zadatke“- prije svega za disciplinovanje neistomišljenika unutar crkvene strukture i pripremu postupaka protiv sveštenika, teologa i javnih kritičara politike vrha SPC.

Njegovo ime posljednjih mjeseci posebno se vezuje za postupke protiv teologa Blagoja Pantelića i Vukašina Milićevića, koji su isključeni iz SPC, dok je Milićević lišen i svešteničkog čina.

Pantelić je javno optužio Džomića da je sastavio optužnicu protiv njega, nazivajući je „pamfletom“ i tekstom koji „pati od nedostatka elementarne teološke pismenosti i izobilja zle namjere“.

U javno objavljenom obraćanju Pantelić navodi da je Crkveni sud „prihvatio Džomićeve navode bez rasprave i ozbiljnog osporavanja“, što je dodatno pojačalo percepciju da Džomić djeluje kao svojevrsna „batina“ Patrijaršije za obračun sa unutrašnjim protivnicima.

Njegova uloga dodatno je ojačala nakon dešavanja u Eparhiji žičkoj. Džomić je učestvovao u primopredaji dužnosti koju je preuzeo mitropolit niški Arsenije nakon suspenzije arhiepiskopa i mitropolita žičkog Justina. Bio je i član komisije koja je po nalogu Sinoda SPC istraživala rad mitropolita Justina na čelu Eparhije žičke, što je u dijelu crkvene javnosti protumačeno kao još jedan dokaz njegovog rastućeg uticaja unutar centralnih struktura SPC.

Operativac između crkve i politike

Više izvora iz političkih i bezbjednosnih krugova tvrdi da je upravo zbog svoje uloge tokom dešavanja u Crnoj Gori Džomić preporučen za šire operativne zadatke unutar SPC u Srbiji.

Kritičari smatraju da danas predstavlja jednu od ključnih spona između crkvenog aparata i političkog vrha Srbije, posebno u procesima koji se odnose na kontrolu narativa unutar SPC i uticaj na crkvene strukture u Crnoj Gori.

U dijelu javnosti postoji uvjerenje da se preko medijskih i institucionalnih mehanizama pokušava disciplinovati svaki glas koji odstupa od zvanične linije vrha SPC i politike Beograda.

U tom kontekstu, ime Velibora Džomića sve češće se pominje kao čovjeka koji koordinira pravne, medijske i unutrašnje crkvene procese protiv neistomišljenika.

Prema procjenama dijela političko- crkvenih krugova, Džomić je jedan od bliskih saveznika istoričara Aleksandra Rakovića u obračunu sa, kako ih nazivaju, „autonomaškim“ krugovima unutar Mitropolije crnogorsko-primorske.„

„Fantomski“ identitet i vrijedne nekretnine

Posebnu pažnju izazivaju navodi o vrijednoj imovini navodno povezanoj sa Džomićem.

Prema dokumentaciji iz katastra Srbije u koju su istraživači Pobjede imali uvid, pojedine nekretnine vode se na ime „Velibor Džemić“, osobe čiji identitet izaziva ozbiljna pitanja.

Kako se navodi, riječ je o imenu koje se od Džomićevog razlikuje u samo jednom slovu, dok matični broj navodno sadrži neuobičajene karakteristike, uključujući niz nula na mjestu datuma rođenja.

Do danas nema javno dostupne potvrde da je riječ o stvarnoj osobi ili administrativnoj konstrukciji, ali su upravo te okolnosti otvorile spekulacije o mogućem korišćenju paralelnih identiteta za upravljanje imovinom.

Među nekretninama posebno se izdvajaju luksuzni stan u Dositejevoj ulici u centru Beograda i hacijenda u Ripnju, na adresi Kragujevački put 40A. U toj hacijendi su dolazili i uživali u vinu i specijalitetima brojnih gostiju iz svijeta politike, crkve, medija i biznisa.

.Prema zemljišnim evidencijama, parcela na kojoj se nalazi objekat vodi se kao „njiva 5. klase“, što je otvorilo pitanja o legalnosti gradnje i eventualnoj zaštiti koju uživa.

Veze sa kontroverznim figurama

Džomićevo ime godinama se dovodi u vezu i sa pojedinim kontroverznim figurama iz Crne Gore i Srbije.

U dijelu javnosti pominjane su njegove bliske relacije sa osobama koje su decenijama važile za ljude sa snažnim političko-bezbjednosnim vezama u regionu, dok su se tokom posljednjih godina u dijelu javnosti pojavile i tvrdnje o kontaktima sa odbjeglim crnogorskim državljaninom koji se dovodio u vezu sa organizovanim kriminalom. Takve tvrdnje nijesu dokazane.

Na društvenim mrežama i u pojedinim medijskim objavama tokom 2025. godine iznošeni su navodi o logističkoj pomoći i posredovanju preko kontakata u Beogradu, ali za te tvrdnje do danas nijesu prezentovani javno dostupni sudski dokazi niti zvanične potvrde nadležnih institucija.

Njegovi kritičari tvrde da upravo ovakvi kontakti potvrđuju da Džomićev uticaj prevazilazi okvire crkvenog djelovanja i zadire u mnogo širi prostor političkih i bezbjednosnih interesa.

Disciplinovanje Mitropolije crnogorsko-primorske

Unutar SPC posljednjih mjeseci sve su glasnije spekulacije o pokušajima reorganizacije crkvene strukture u Crnoj Gori, uključujući formiranje novih eparhija i smanjenje uticaja Mitropolije crnogorsko-primorske.

Odlukama Sabora SPC o uvođenju dva mitropolita u Crnoj Gori, kao i najavama formiranja nove bokokotorske eparhije, prema ocjenama dijela crkvene javnosti, nastoji se dodatno oslabiti uticaj mitropolita Joanikija i obesmisliti istorijska pozicija Mitropolije crnogorsko-primorske.

U tom kontekstu, dio političko crkvene javnosti tvrdi da „Džomić ima značajnu ulogu u medijsko-političkim kampanjama usmjerenim protiv mitropolita Joanikija“.

Preko pojedinih tabloida i medijskih platformi, kako tvrde njegovi kritičari, uporno se pokušava plasirati narativ o navodnim „raskolničkim“ tendencijama unutar Mitropolije, odnosno o navodnoj izdaji srpskih interesa u Crnoj Gori.

Sagovornici iz crkvenih krugova smatraju da se na taj način kažnjava svaki pokušaj samostalnijeg djelovanja Mitropolije crnogorsko-primorske i svaki otpor centralizaciji moći unutar Patrijaršije SPC u Beogradu.

Porodična mreža i institucionalni uticaj

Dodatna pitanja otvara i pozicioniranost članova Džomićeve porodice u važnim državnim i medicinskim institucijama Srbije.

Prema dostupnim informacijama koje objavljuju opozicione stranice u Srbiji, njegov sin zaposlen je u kabinetu dugogodišnjeg generalnog sekretara Vlade Srbije Novaka Nedića, dok njegova supruga obavlja visoku funkciju u Institutu „Dedinje“. U dijelu opozicione javnosti Dzomić je doveden i u vezi sa smjenama u toj instituciji.

Za kritičare, upravo ovakva mreža kontakata potvrđuje da Džomićev uticaj odavno prevazilazi crkvene okvire.

Za jedne ugledni pravnik i branilac SPC, za druge operativac političko-crkvenog aparata, Velibor Džomić ostaje jedna od najmisterioznijih figura savremenih odnosa između države, crkve i centara moći na Balkanu.

Pitanja o njegovom stvarnom političkom uticaju, potencijalnoj imovini i ulozi u obračunima unutar SPC ostaju bez institucionalnih odgovora, dok se njegova moć, prema ocjenama sagovornika iz crkvenih i političkih krugova, i dalje širi na prostoru Srbije i Crne Gore.

Pobjeda