MARTINOVIĆ: Ako vam farmaceut kaže – uzmite bilo koji probiotik, potražite drugo mišljenje

Na domaćem tržištu mogu se pronaći probiotski suplementi različitog kvaliteta, sa deklaracijama koje ponekad sadrže neprecizne ili nedovoljno jasne informacije. Efekat probiotika zavisi od konkretnog soja, načina proizvodnje, broja živih mikroorganizama, roka trajanja i uslova čuvanja, kazala je za Pobjedu doktorka nauka iz oblasti nauke o hrani Anđela Martinović.

Kako je navela, probiotici mogu imati značajne koristi za zdravlje, ali se ne mogu posmatrati kao univerzalni proizvodi koji jednako djeluju kod svih ljudi i na sve zdravstvene tegobe.

Njihova djelotvornost zavisi od konkretnog probiotskog soja, načina proizvodnje, količine živih mikroorganizama, uslova transporta i skladištenja, ali i sposobnosti da prežive zahtjevnu sredinu ljudskog gastrointestinalnog trakta – kazala je Martinović.

Ona je upozorila da nijesu svi probiotici isti i da promjena samo jedne komponente tokom procesa proizvodnje može značajno uticati na njihovu djelotvornost.

– Zato je važno znati koji se konkretan probiotski soj nalazi u proizvodu, koliko živih mikroorganizama sadrži, do kada proizvođač garantuje deklarisanu količinu i na koji način proizvod treba čuvati – istakla je Martinović.

Faze
Proces proizvodnje probiotskih mikroorganizama sastoji se od više faza koje značajno utiču, prije svega, na njihovo preživljavanje, a zatim i na djelotvornost konačnog proizvoda, objasnila je Martinović.

– Tokom proizvodnje potrebno je optimizovati veliki broj parametara, među kojima su i nutrijenti. Kao što ljudi imaju različite nutritivne potrebe, tako i svaki probiotski soj zahtijeva odgovarajuću vrstu i količinu šećera, proteina, vitamina i minerala za rast i razmnožavanje – kazala je ona.

Pored nutrijenata, neophodno je optimizovati temperaturu, pH vrijednost medijuma i količinu kiseonika, navela je Martinović. Kako je dodala, potrebno je upotrijebiti i odgovarajuću supstancu, nazvanu krioprotektant, koja probiotske sojeve štiti tokom procesa njihovog pretvaranja u praškastu formu.

– Kasnije, prilikom formulacije proizvoda, bilo da je riječ o suplementima ili hrani, potrebno je obezbijediti njegovu stabilnost i preživljavanje probiotskih sojeva tokom transporta i skladištenja, sve do trenutka kada proizvod konzumira krajnji potrošač – rekla je Martinović.

Probiotski sojevi, prema njenim riječima, osim procesa proizvodnje moraju da prežive i zahtjevnu sredinu gastrointestinalnog trakta, poput želudačne kisjeline, kako bi bili djelotvorni kada stignu do crijeva.

– Tokom mog doktorskog istraživanja dokazano je da promjena samo jedne komponente u procesu proizvodnje probiotika može imati veoma veliki značaj za njegovu djelotvornost. To se pokazalo kod gotovo svih osoba koje su učestvovale u kliničkoj studiji – istakla je Martinović.

Iako se u javnosti često govori o probioticima kao o univerzalno korisnim proizvodima, efekat koji će određeni probiotik ispoljiti zavisi od specifičnog probiotskog soja, naglasila je Martinović.

– Zdravstvene koristi koje se povezuju sa probioticima, kao što su poboljšanje različitih funkcija digestivnog sistema, unapređenje funkcija imunog sistema ili podrška različitim metaboličkim procesima, specifične su za određeni soj. Svaki probiotski soj doprinosi određenim i jedinstvenim efektima na zdravlje – kazala je ona.

Sposobnost probiotika da preživi prolazak kroz digestivni sistem, što predstavlja jedan od osnovnih preduslova za ostvarivanje zdravstvene koristi, takođe je specifična za svaki soj, objasnila je Martinović.

POBJEDA