Luča za istoriju: Prvi crnogorski satelit osvojio prestižnu nagradu u Americi

Prvi crnogorski satelit Luča osvojio je prestižnu međunarodnu nagradu „Rookie of the Year 2026“, koju dodjeljuje Američki institut za aeronautiku i astronautiku (AIAA), u okviru SmallSat Conference koja se održava u Solt Lejk Sitiju, u saveznoj američkoj državi Juta, saopšteno je iz organizacije Montenegro Space Research.

Kako su pojasnili, nakon nominacije, stručne selekcije, plasmana u finale i javnog glasanja, Luča je proglašena pobjednikom u konkurenciji novih malih satelitskih misija iz svijeta.

“Za Crnu Goru, koja je upravo sa Lučom napravila svoj prvi korak u svemiru, ovo predstavlja izuzetno međunarodno priznanje i istorijski uspjeh za razvoj domaćeg svemirskog sektora”, navodi se u saopštenju.

David i Golijat – u svemiru

Iz organizacije Montenegro Space Research istakli su da je put Luče do nagrade imao i simboliku svojevrsne svemirske verzije priče o Davidu i Golijatu.

Kako su kazali, kompaktni crnogorski 1U CubeSat našao se u finalu rame uz rame sa misijama iz Bahreina i Australije iza kojih stoje razvijeniji svemirski ekosistemi i resursi daleko veći od onih kojima raspolaže crnogorska misija.

“Luča je u finalu nadmašila dvije tehnološki znatno veće misije. Među finalistima bio je bahreinski Al-Munther, 3U CubeSat razvijen u okviru nacionalnog svemirskog programa Bahreina, opremljen kamerom za posmatranje Zemlje, sistemom vještačke inteligencije za obradu snimaka u orbiti i cybersecurity payloadom sa tehnologijama enkripcije. Drugi finalista bio je australijski ElaraSat MMS-1 kompanije Gilmour Space Technologies – satelitska platforma mase oko 100 kilograma, koja nosi hiperspektralni instrument australijske nacionalne naučne agencije CSIRO”, dodaje se u saopštenju.

Luča je, međutim, pokazala da u svemiru veličina nije uvijek presudna.

Pokazala je da velike ideje mogu nadmašiti velike budžete, da mala država može imati velike ambicije i da prvi korak ne mora biti veliki da bi ostavio veliki trag.

“Ovo nije samo nagrada za jedan satelit. Ovo je priznanje jednoj ideji, da Crna Gora, bez obzira na svoju veličinu i ograničene resurse, može imati svoje mjesto među državama koje stvaraju u oblasti svemirskih tehnologija. Luča je prije nekoliko godina bila samo vizija. Zatim je postala prvi crnogorski satelit. Danas je međunarodno nagrađena misija. U svojevrsnoj svemirskoj priči Davida i Golijata pokazali smo da velike ideje zaista mogu pobijediti velike budžete. Ovo je dokaz da ne morate početi kao najveći da biste jednog dana stajali među najboljima“, poručio je Filip Jovićević, osnivač i direktor Montenegro Space Researcha.

CDM