Crna Gora će i nakon pristupanja Evropskoj uniji zadržati euro kao jedino zakonsko sredstvo plaćanja, ali time neće automatski postati članica eurozone.
Njen specifičan monetarni položaj biće uređen pristupnim ugovorom, dok će za punopravno uključivanje u eurozonu morati da ispuni posebno prilagođene kriterijume ekonomske konvergencije, potvrđeno je „Danu“ iz Evropske komisije.
– Sadašnje korišćenje eura u Crnoj Gori u potpunosti je odvojeno od članstva u eurozoni. Jednostrana upotreba eura ne daje Crnoj Gori nijedno od prava niti obaveza koje proizlaze iz zvaničnog članstva – saopštio je portparol Evropske komisije u odgovoru na pitanja našeg lista.
Iz Brisela su precizirali da će Crna Gora pristupiti Evropskoj uniji kao država članica sa izuzećem, u smislu člana 139 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije. Istovremeno će joj pristupnim ugovorom biti izuzetno dozvoljeno da nastavi da koristi euro kao svoje jedino zakonsko sredstvo plaćanja, na osnovu nacionalnog zakonodavstva.
Kao rezultat toga, Crna Gora pristupanjem Evropskoj uniji neće postati dio eurozone, niti će euro postati zakonsko sredstvo plaćanja u Crnoj Gori na osnovu prava Evropske unije – naglasio je portparol Komisije.
Takvo rješenje predstavlja pravno razdvajanje dva statusa koja se u javnosti često poistovjećuju – korišćenja zajedničke evropske valute i punopravnog učešća u institucionalnom sistemu eurozone. Građani će, dakle, nastaviti da koriste isti novac, ali država samim ulaskom u EU neće steći položaj koji imaju članice eurozone.
Posebno je značajno što Evropska komisija potvrđuje da je za Crnu Goru već pripremljen prilagođeni mehanizam ocjenjivanja ekonomske spremnosti, koji je naša država formalno prihvatila.
– Da bi zvanično pristupila eurozoni, Crna Gora moraće da pokaže visok stepen održive konvergencije u skladu sa članom 140 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije, kao što je slučaj sa svim državama članicama eurozone – naveli su iz Komisije.
Poseban problem predstavlja kriterijum stabilnosti deviznog kursa. Države koje žele da pristupe eurozoni uobičajeno moraju da provedu najmanje dvije godine u evropskom mehanizmu deviznih kurseva ERM II, bez ozbiljnih poremećaja stabilnosti nacionalne valute. Crna Gora, međutim, nema nacionalnu valutu čiji bi se kurs pratio.
Prema sadržaju zajedničke pozicije EU za pregovaračko poglavlje 17, taj nedostatak biće nadomješten širom analizom ekonomskih i finansijskih pokazatelja. Posebna pažnja posvetiće se platnom bilansu, spoljnoj finansijskoj poziciji, kretanju cijena i troškovnoj konkurentnosti, kako bi se utvrdilo postoje li neravnoteže koje bi ugrozile stabilnost ekonomije.
I kriterijum dugoročnih kamatnih stopa zahtijeva prilagođeno ocjenjivanje, jer u uslovima jednostrane euroizacije ne odražava u potpunosti iste tržišne rizike kao u zemljama koje imaju sopstvenu valutu.
SAN
Komentari čitalaca 0
Podijelite mišljenje i ocijenite komentare drugih čitalaca.