EU traži jače kontrole javnih preduzeća i opština: Šta piše u tzv. zajedničkoj poziciji za Poglavlje 32

Crna Gora treba dodatno da ojača sistem unutrašnje finansijske kontrole, posebno u javnim preduzećima i opštinama, kao i da unaprijedi internu reviziju, upravljanje rizicima i nepravilnostima, te efikasnost prijavljivanja sumnji u prevare.To piše u tzv. Zajedničkoj poziciji za Poglavlje 32 (finansijski nadzor), koje je zatvoreno u ponedjeljak na međuvladinoj konferenciji u Briselu. Zajednička pozicija je dokument koji usvajaju tijela Evropske unije (EU), a koji ocjenjuje stepen usklađenosti s pravnom tekovinom EU za određeno poglavlje kako bi ono moglo biti zatvoreno.Poglavlje 32 odnosi se na usvajanje međunarodno prihvaćenih standarda u oblastima javne unutrašnje finansijske kontrole, eksterne revizije, te najboljih praksi EU koje se primjenjuju na cijeli javni sektor, disciplinu i transparentnost u korišćenju nacionalnih i sredstava te zajednice. Osim toga, tim poglavljem regulišu se i zaštita finansijskih interesa EU i zaštita eura od falsifikovanja.Crna Gora je pregovore s EU počela 2012. godine i do sada je privremeno zatvorila 13 poglavlja, od ukupno 33. Cilj Vlade je da ove godine zatvori sva preostala poglavlja, kako bi država postala članica EU 2028.U Zajedničkoj poziciji za Poglavlje 32 navodi se da EU prepoznaje da je Crna Gora razvila sveobuhvatan regulatorni, strateški, institucionalni i operativni okvir za internu kontrolu i reviziju, koji je u skladu s međunarodnim standardima, ali da se očekuje da operativni okvir države za javnu internu finansijsku kontrolu (PIFC) bude dodatno ojačan, naročito u javnim preduzećima i opštinama.

EU, kako piše u dokumentu, ohrabruje Crnu Goru da dodatno obezbijedi da budući strateški razvoj sistema interne kontrole i pripadajućih propisa bude dobro usklađen s tekućim izmjenama zakonodavstva u oblasti upravljanja javnim finansijama i reforme javne uprave.Takođe, EU poziva Crnu Goru da obezbijedi da budući strateški razvoj sistema interne kontrole bude usmjeren “na podizanje svijesti rukovodstva i zaposlenih u javnim institucijama o potrebi djelotvornog poštovanja interne kontrole i revizije radi dobrog upravljanja budžetskim i administrativnim resursima”.Zaštititi nezavisnost CBCGEU, kako se navodi, očekuje od Crne Gore da dodatno unaprijedi produktivnost funkcija interne revizije jačanjem saradnje između upravljačkih organa i internih revizija, nastavi unapređenje administrativnih kapaciteta kroz proširenje profesionalne obuke i sertifikacije radi rješavanja nedostatka kadra i ubrzanja procesa sistematizacije radnih mjesta i redovnog popunjavanja upražnjenih radnih mjesta, te da unaprijedi planiranje revizije, dokumentovanje i izvještavanje u cilju povećanja produktivnosti i smanjenja administrativnog opterećenja.

EU naglašava značaj zaštite nezavisnosti Centralne banke (CBCG), uključujući njenu finansijsku nezavisnost, kao i transparentnih i nepristrasnih imenovanja viceguvernera i članova Savjeta CBCG. Konstatuje se da je zakonodavni okvir Crne Gore usklađen s pravnom tekovinom EU u oblasti zaštite eura od falsifikovanja, kao i da CBCG ima odgovarajuće administrativne i tehničke kapacitete.U pogledu upravljanja rizicima, EU konstatuje opipljiv napredak u uspostavljanju sveobuhvatnog regulatornog i institucionalnog okvira kao dijela procesa upravljanja i interne kontrole u javnoj upravi.U Zajedničkoj poziciji navodi se i da EU očekuje da Crna Gora nastavi jačanje administrativnih kapaciteta kako bi se obezbijedila djelotvornija primjena sistema upravljanja rizicima i nepravilnostima – kroz redovne obuke, obezbjeđenje kvaliteta i uspostavljanje centralizovanog mehanizma za prijavljivanje i prikupljanje podataka o nepravilnostima.Konstatuje se da su administrativni kapaciteti ojačani radi unapređenja funkcija revizije u državnim preduzećima i fondovima socijalnog osiguranja, te da se kontinuirano sprovode mjere za njihovo dalje unapređenje.EU konstatuje da novi Zakon o budžetskoj inspekciji uspostavlja funkciju finansijske budžetske inspekcije koja je u potpunosti odvojena – kako organizaciono, tako i funkcionalno – od interne revizije.“Imajući u vidu opredijeljenost Crne Gore da dodatno ojača komplementarnost između budžetske inspekcije i interne revizije kroz dodatne zaštitne mehanizme tokom primjene, EU očekuje da Crna Gora nastavi sprovođenje novog Zakona o budžetskoj inspekciji i relevantnih izmjena usvojenih krajem 2025. godine”, piše u dokumentu.

Nastaviti borbu protiv prevaraBrisel očekuje i da Crna Gora dodatno ojača svoje administrativne kapacitete i održi mrežu tijela za borbu protiv prevara, kao i da nastavi sprovođenje akcionog plana važeće nacionalne strategije za borbu protiv prevara.EU poziva Crnu Goru da obezbijedi da se prijavljivanje nepravilnosti i prevara, u skladu s obavezama utvrđenim u finansijskom sporazumu, nastavi unapređivati u skladu s pozitivnim trendom iz prethodnih godina.Unija ocjenjuje da u ovoj fazi nisu potrebni dodatni pregovori u okviru Poglavlja 32.

vijesti