Savjet Mjesne zajednice Sveti Stefan sazvao je za 9. novembar 2026. godine zbor građana u Hotelu „Maestral“ u Pržnu, na kojem će se, prema objavljenom pozivu, između ostalog, razmatrati pitanja izgradnje u Miločeru i navodne prodaje stanova u objektima na tom području, piše Pobjeda.
Na prvi pogled, riječ je o uobičajenom obliku neposrednog učešća građana u pitanjima od lokalnog značaja. Međutim, sadržaj dnevnog reda otvara mnogo ozbiljnije pitanje: da li se građanima, kroz formalno demokratsku proceduru, stvara privid da imaju ovlašćenje da odlučuju o pitanjima koja su zakonom povjerena državnim i opštinskim institucijama?
To pitanje prevazilazi konkretan slučaj Miločera. Ono zadire u same temelje pravnog poretka i princip prema kojem svaki organ, institucija i oblik lokalnog organizovanja može postupati isključivo u granicama ovlašćenja utvrđenih zakonom.
Zbor građana nije paralelni organ vlasti
Zakon o lokalnoj samoupravi prepoznaje zbor građana kao oblik neposrednog učešća stanovništva u ostvarivanju lokalne samouprave. Prema članu 161 ovog zakona, građani na zboru mogu razmatrati pitanja od lokalnog interesa, usvajati zahtjeve i prijedloge i upućivati ih nadležnim organima. Slično proizlazi i iz člana 55 Odluke o mjesnim zajednicama opštine Budva, kojim se uređuje učešće građana u razmatranju lokalnih pitanja i pokretanju inicijativa.
Međutim, između prava na pokretanje inicijative i ovlašćenja za donošenje pravno obavezujućih odluka postoji suštinska razlika.
Mjesna zajednica nije organ nadležan za izdavanje ili poništavanje građevinskih dozvola, nije urbanistička inspekcija, niti može preuzeti nadležnosti ministarstava, opštinskih sekretarijata i sudova.
Ona ne može zaključcima mijenjati pravno dejstvo akata koje su donijeli nadležni organi, niti može uvoditi dodatne uslove za ostvarivanje prava koja proizilaze iz zakona.
Zbog toga je posebno važno da organizatori najavljenog zbora jasno saopšte građanima o čemu se zapravo izjašnjavaju i kakvo pravno dejstvo takvo izjašnjavanje može imati. Demokratsko pravo na izražavanje mišljenja ne smije se predstavljati kao pravo na preuzimanje nadležnosti državnih institucija.
Miločer kao povod, vladavina prava kao suštinsko pitanje
Druga tačka dnevnog reda predviđa „razmatranje i izjašnjavanje povodom najavljene gradnje u Miločerskom parku novog trećeg bloka, površine 11.000 m²“. Posebno je sporno što se u dnevnom redu govori o izgradnji navodnog „trećeg bloka“ površine 11.000 kvadratnih metara, iako takav blok uopšte ne postoji. Riječ je o jedinstvenom objektu za koji je gradnja kao cjelina prijavljena nadležnim organima, u skladu sa tada važećim propisima.
Predstavljanje jedinstvenog objekta kao nekakvog dodatnog, „trećeg bloka“, uz navođenje netačne površine, teško se može smatrati običnom nepreciznošću. Takvo manipulisanje činjenicama stvara potpuno pogrešnu sliku o obimu i karakteru planirane gradnje i otvara pitanje odgovornosti onih koji građanima plasiraju informacije koje nijesu utemeljene u zvaničnoj dokumentaciji. Prema ranije saopštenim podacima o projektu, riječ je o nastavku izgradnje na prostoru nekadašnjih hotelskih i pratećih objekata, za koju je gradnja prijavljena nadležnom ministarstvu u skladu sa tada važećim propisima, uz prethodno pribavljenu potrebnu dokumentaciju.
Ukoliko organizatori osporavaju zakonitost te dokumentacije, nadležnost za njeno preispitivanje pripada institucijama i organima određenim zakonom, kroz propisane upravne, inspekcijske i sudske postupke. Zbor građana ne može postati dodatna instanca u postupku odobravanja gradnje, niti može glasanjem poništavati pravna dejstva ranije sprovedenih procedura.
To ne znači da građani nemaju pravo da postavljaju pitanja o izgradnji, zaštiti prirode, urbanističkim rješenjima ili očuvanju prostora. Naprotiv, takva pitanja predstavljaju legitimnu temu javne rasprave. Ali ako se građanima sugeriše da njihov glas na zboru može neposredno zaustaviti radove ili staviti van snage akte nadležnih institucija, onda se ne radi samo o pogrešnom tumačenju zakona. Tada se otvara pitanje stvaranja pogrešnih očekivanja kod građana i korišćenja demokratskih procedura za ostvarivanje ciljeva koji se ne mogu postići zakonitim putem.
Posebno je problematična mogućnost da se zaključci takvog skupa kasnije predstavljaju kao pravni osnov za ometanje radova ili nepostupanje po važećim aktima.
POBJEDA
Komentari čitalaca 0
Podijelite mišljenje i ocijenite komentare drugih čitalaca.