Spremaju se veliki protesti u Francuskoj, gradovi pod opsadom

Francuska krajnje desna stranka Nacionalno okupljanje (RN) održava kongres na dan najavljenih masovnih demonstracija širom zemlje i dan uoči prvog velikog predizbornog skupa svoje kandidatkinje Marin Le Pen, koja je favoritkinja prema anketama uoči predsjedničkih izbora zakazanih za april.

Očekuje se da će se oko 5.000 aktivista i funkcionera RN-a okupiti od 14.30 časova u Orleanu, u centralnoj Francuskoj, dok se u većim gradovima širom zemlje nazire još jedna subota obilježena visokim bezbjednosnim rizikom, nakon nasilja i pljački 17. oktobra tokom protesta protiv visokih troškova života.

Na poziv pedesetak udruženja, sindikata i političkih stranaka, hiljade ljudi započele su proteste u Orleanu protiv kongresa RN-a. Povorka se kreće rutom izvan centra grada, pod budnim okom bezbjednosnih snaga. Lokalne vlasti su u podne izbrojale 11.000 demonstranata, dok organizatori tvrde da ih je bilo 26.000.

„Došao sam da osudim ovaj kongres i normalizaciju krajnje desnice u našoj zemlji, u kojoj je rasistička i islamofobna mržnja ranije sijala smrt. Prestanimo da se plašimo; još ima vremena da se porazi Nacionalno okupljanje“, rekao je za AFP tridesetšestogodišnji advokat Roman Ruiz.

Angažovano je oko 3.000 policajaca, uz dva oklopna vozila, vodene topove, helikoptere i dronove. Orlean liči na grad pod opsadom, prenosi agencija Frans pres.

Vlasnici lokala i prodavnica u strahu

Gradske vlasti zatvorile su turistički biro, biblioteku, parkove i vrtove, a restoranima zabranile otvaranje terasa. Tramvajski saobraćaj je obustavljen, dok je vožnja kroz istorijski centar grada zabranjena. Vlasnici prodavnica tokom noći su zaštitili izloge.

„Atmosfera je zaista neobična za subotnje jutro. Sve je zatvoreno, a neke prodavnice su zabarikadirane. Zaista se nadamo da će bezbjednosne mjere spriječiti scene nasilja kakve smo vidjeli prošle sedmice“, rekao je za AFP stanovnik grada Stefan Žantil.

Gradonačelnik Orleana Serž Gruar najavio je u subotu uvođenje policijskog časa na području cijelog grada tokom naredne dvije noći za maloljetnike mlađe od 15 godina.

Marin Le Pen trenutno bilježi najveću podršku u anketama, a predviđa se da bi mogla ubjedljivo da pobijedi u prvom krugu i protiv bilo kog protivkandidata u drugom, uključujući i svog glavnog rivala, lidera radikalno ljevičarske stranke Nepokorena Francuska, Žan-Lika Melanšona.

Političari pokušavaju da iskoriste proteste

Prema anketama, Melanšon bi u drugom krugu pretrpio ubjedljiv poraz.

Dvoje kandidata, koji predstavljaju sve polarizovaniju francusku političku scenu, vode žestoku političku borbu usredsrijeđenu na nasilje koje je izbilo na marginama demonstracija 17. oktobra.

Nakon stranačkog kongresa u subotu, Marin Le Pen će u nedjelju održati prvi veliki predizborni skup, ponovo u Orleanu, u areni sa 10.000 mjesta za koju se nada da će biti ispunjena.

Međutim, nakon nasilja tokom prethodnog vikenda, rukovodstvo Nacionalnog okupljanja dobilo je zabrinjavajuće poruke od članova stranke.

Kandidatkinja, koja se četvrti put kandiduje na predsjedničkim izborima, pokušala je da umiri pristalice, poručujući da nema razloga za zabrinutost kada je riječ o nesmetanom održavanju događaja. Njeni portparoli ponavljali su tu poruku na televizijskim kanalima, ističući da su dobijene garancije da će javni red biti očuvan.

„Ovo pomalo liči na to da je predizborna kampanja već počela“, rekao je ministar unutrašnjih poslova Loren Nunez, koji je u petak lično došao da provjeri bezbjednosnu situaciju. U međuvremenu, regionalni zvaničnik Ig Mutu zabranio je sve demonstracije u nedjelju na velikom dijelu šireg područja Orleana.

Protesti i u drugim velikim gradovima

Prvi protestni skupovi počeli su da se okupljaju u subotu u nekoliko francuskih gradova, uoči novog dana socijalnih protesta obilježenog velikim tenzijama i strahom od ponavljanja nasilja i pljački kakve su se dogodile prethodne sedmice.

Angažovano je više od 70.000 policajaca i pripadnika žandarmerije, gotovo 20 odsto više nego prethodnog vikenda. Većina glavnih protestnih povorki planirana je za rano poslijepodne.

„Situacija u Parizu je u ovom trenutku mirna“, saopštila je policijska prefektura na društvenoj mreži Iks nešto prije 12.30 časova.

U glavnom gradu, kao i u drugim gradovima, trgovci su zaštitili izloge drvenim pločama, nadajući se da će tako odvratiti potencijalne pljačkaše. Tokom prethodne sedmice prodavnice su masovno pljačkane, što je zasjenilo veliki odziv na protestima protiv visokih troškova života, na kojima je, prema procjenama, učestvovalo između 550.000 i 800.000 ljudi.

Nekoliko pariskih muzeja, posebno popularnih među turistima, ostaće zatvoreno, među njima Luvr i Muzej Orsej. Njih će obezbjeđivati pripadnici vojske.

Najavljeni novi masovni protesti

U centru Rena, na zapadu zemlje, prodavnice su zabarikadirane. Zaposleni u jednoj od njih, koji su željeli da ostanu anonimni, priznali su da se „uopšte ne osjećaju bezbjedno“.

U Marseju, na jugu Francuske, brojna policijska vozila interventnih jedinica bila su tokom jutra raspoređena u blizini prefekture, Stare luke i velikih trgovačkih centara. U centru grada nalazila su se najmanje dva oklopna vozila „Sentaur“ i jedno vozilo sa vodenim topom.

Ovaj drugi talas protesta ponovo okuplja različite grupe – od srednjoškolaca i sindikata do pripadnika pokreta Žutih prsluka – u sve težoj društvenoj i političkoj atmosferi, šest mjeseci uoči predsjedničkih izbora.

Zbog rizika od nereda, vlasti su odobrile samo pojedine protestne skupove. Uvedene su brojne zabrane okupljanja, zbog čega ih radikalna ljevica optužuje za autoritarno ponašanje.

U Lionu je, na primjer, kasno prijepodne upotrijebljen suzavac kako bi se rastjerala grupa od oko 150 ljudi u blizini univerziteta Lion 3, na ivici područja u kojem su sva okupljanja zabranjena.

index