Pobjeda: Konstatacije i negativne ocjene Spajić predstavio kao pohvale

U posljednjem izvještaju o Crnoj Gori opisuje program ,,Evropa sad“, koji se u dokumentu spominje pet puta – tri puta se konstatuje njegovo usvajanje, dok se u dva navrata negativno ocjenjuju uticaji koje ima na budžet i funkcionisanje opština.

To, međutim, nećete saznati ukoliko ovih dana pratite javne istupe bivšeg ministra finansija Milojka Spajića i njegovih saradnika, koji na sva zvona saopštavaju da je ,,Evropa sad“ jedina svijetla tačka izvještaja, da je EK potvrdila izuzetne rezultate tog programa, a da je njihov rad razlog napretka Crne Gore u pogledu ekonomskih kriterijuma. Dalje od Spajića otišao je bivši državni sekretar u Ministarstvu finansija Janko Odović, optuživši ,,domaće stručnjake“ slučajne ministre i ,,analitičare“ da jeftinim političarenjem i lažima nastoje da ukinu program ,,Evropa sad“, kojem je, kako tumači, EK dala odlične ocjene.

U realnosti, izvještaj EK tretira prošlu i prvu polovinu ove godine, a ostvareni napredak u pogledu ekonomskih kriterijuma bilježi se prevashodno po osnovu ukidanja kovid restrikcija, a time i bolje turističke sezone koja je generisala rast budžetskih prihoda u prošloj godini i djelimično oporavila privredne aktivnosti u odnosu na 2020.

Detalji izvještaja
Prvo spominjanje programa ,,Evropa sad“ je u dijelu dokumenta koji se odnosi na funkcionisanje demokratskih institucija i reformu javne administracije. Tu se navodi da je kroz ovaj program u parlamentu usvojeno osam zakona, što je samo konstatacija da je nešto usvojeno, ne i pohvala. U istom dijelu koji tretira lokalne samouprave zabilježen je prvi negativni komentar EK o posljedicama implementacije ,,Evrope sad“.

Program ,,Evropa sad“ je uticao na prihode lokalnih samouprava, smanjujući neke od njih čak do 75 odsto u odnosu na februar 2021. U isto vrijeme, opštine su dobile i manje kontribucije od Egalizacionog fonda, što otežava održivo budžetiranje, posebno siromašnih opština – kaže se u izvještaju.

U dijelu dokumenta koji se bavi ekonomskim kriterijumima EK ukazuje da je Vlada usvojila ambiciozan program fiskalnih reformi, kako bi podržala oporavak nakon pandemije, uz istovremeno pružanje fiskalnih stimulativnih mjera koje olakšavaju pritisak na domaćinstva zbog rasta cijena energije i hrane. U nastavku se navodi da se spoljno trgovinski saldo smanjio zbog oporavka turizma. Ni ovo nije ocjena da je program odličan, kako kažu Spajić i Odović, već se on karakteriše kao ambiciozan, što navodi na zaključak u neizvjesnost njegovog ostvarenja.

U istom dijelu EK konstatuje da su posljednje dvije vlade potvrdile posvećenost putu ka EU i ekonomskim reformama, te da je važan element u tome bio program ,,Evropa sad“ – velika inicijativa za fiskalnu reformu usvojena krajem 2021. kako bi se podržao oporavak od pandemije.

Budžetom za 2022. godinu uveden je progresivan sistem oporezivanja dohotka i ukinuto obavezno zdravstveno osiguranje, čime su značajno smanjeni troškovi rada, ali i trajno smanjeni prihodi. Istovremeno, neke od planiranih mjera za povećanje prihoda parlament je odbacio, dok su nove socijalne inicijative usvojene bez pratećih finansijskih mjera, što je dovelo u opasnost ciljani budžetski bilans kada se one budu sprovodile u drugoj polovini godine – ističe se u izvještaju, čime se ukazuje na nedostatke u implementaciji programa i socijalnih mjera poput dječjeg dodatka za svu djecu do 18 godina, naknada za majke, otpremnine…

Posljednje pominjanje programa je u dijelu koji se bavi poglavljem 19 – Socijalna politika i zapošljavanje, gdje se konstatuje da je došlo do rasta minimalne zarade.

Populizam
Komentarišući istupe Spajića i Odovića i tvrdnje o navodno odličnim ocjenama EK, ekonomski analitičar Mirza Mulešković Pobjedi je kazao da se pozitivan kontekst programa u izvještaju može dobiti samo korišćenjem tautologije ili matematičke logike.

Koju smo učili kroz obavezno osnovno i srednje obrazovanje, gdje se kao rezultat dva negativna stava dobija pozitivan. Ukoliko su citati iz izvještaja EK laži, onda i ja potvrđujem napisano od strane bivših državnih funkcionera – da smo i mi analitičari lagali i bavili se jeftinom politikom – rekao je Mulešković.

On je istakao da je EK negativno ocijenila uticaj programa na održivost finansiranja lokalnih samouprava.

Pobjeda

Provjerite slična mjesta

Loše vijesti o cijenama struje

Biće potrebne godine da se cijene energenata vrate na nivo prije rata u Ukrajini, rekao …