Damjanović: Sve ekonomske i naučne aktivnosti su usporile

Dokazano je da istraživačke infrastrukture imaju snažan društveni i ekonomski uticaj kao multinacionalni poduhvat, pomažući u rješavanju globalnih izazova – kao moćno neutralno oruđe sa misijom “naučne diplomatije”, ukazala je potpredsjednica Demokratske partije socijalista (DPS) i nekadašnja ministarka nauke Sanja Damjanović.

Prema njenim riječima, prvi konkretan primjer ovog tipa bio je CERN.

Na kraju Drugog svjetskog rata evropska nauka više nije bila svjetska klasa. Na sreću, rat se završio nakon manje od šest godina, dovoljno kratko da zadrži kapacitet i samoorganizaciju odgovarajuće zajednice korisnika Mnogi dodatni RI visokog nivoa u Evropi, među kojima je CERN kao najbolji primjer, bili su magneti za vraćanje odliva mozgova. Zaista nije bilo važno gdje će se CERN graditi, jer je zadržan mehanizam očuvanja samoorganizacije Korisničke zajednice – kazala je Damjanović.

Ona je ukazala na to da je situacija na Zapadnom Balkanu ipak drugačija.

Dok je vremenska skala prvog osnivanja većeg RI bila slična onoj u zapadnoj Evropi, nažalost sada je oko 70 godina bez uspostavljanja novih velikih RI zasnovanih na novim tehnologijama u zemljama Zapadnog Balkana – navodi Damjanović.

Ona je ukazala na to da su, zbog novije istorije, odnosno građanskih ratova 1990-ih (od 1991-2000), sve ekonomske i naučne aktivnosti veoma usporile “od kada ovaj region pati od snažnog odliva mozgova, što je ogroman ekonomski gubitak”.

Međutim, kako je istakla, ovaj region je u prošlosti imao veoma uspješan naučni razvoj.

  • Jugoslavija je bila jedan od osnivača CERN-a 1954. godine. Prvi istraživački nuklearni reaktor na ovim prostorima razvijen je 1959. godine, samo dvije godine nakon što je takav nuklearni reaktor razvijen u Nemačkoj. Jugoslavija je imala tri istraživačka instituta (Vinča, Ruđer Bošković i Jožef Stefan), svi stariji od CERN-a. Nekoliko dobitnika Nobelove nagrade došlo je sa ovih prostora – objašnjava Damjanović.

Ona je poručila da je zbog toga Zapadnom Balkanu hitno potreban katalizator – “odnosno da počne da gradi RI zasnovanu na najnovijim tehnologijama na sopstvenoj teritoriji. Zbog toga su zemlje ZB, preko Crne Gore, pokrenule panevropsku istraživačku infrastrukturu za terapiju i istraživanje raka -projekat SEEIIST”.

Svi mi u Evropi, bilo da smo političari ili naučnici ili građani, treba da učinimo sve da ovaj projekat bude realizovan na Zapadnom Balkanu. Ovo će čak predstavljati dodatnu vrijednost za Evropu u cjelini, zbog njenih vrhunskih specifikacija. Uspostavljanje istraživačke infrastrukture SEEIIST u zemljama Zapadnog Balkana daće dodatnu moć ‘naučnoj diplomatiji’, pokazujući da RI sa sedištem u regionu pogođenom sukobima može da razvije prekogranične odnose vraćajući Evropi vodeću poziciju u oblasti raka – zaključila je Damjanović.

Pobjeda

Provjerite slična mjesta

Radojičić: Distrikt Srbija i Crna Gora potpisao sporazume sa Južnom Afrikom, Bocvanom, Mozambikom i Esvatini

Guverner Rotari Distrikta Srbija i Crna Gora Aleksandar Radojičić prisustvovao je sa svojim timom na …