Da li je kaluđer iz Pljevalja 1805. godine uopšte znao za etnonim – Srbi?

Od Maričke bitke 1371. Srbijom su u nekoliko narednih vjekova harale vojske – osmanska, mađarska, austrijska… Bilo je mnogo bitaka na teritoriji Srbije, narod je jako stradao, ubijan je, odvođen u roblje i razbježao se.

Poslije dvije velike seobe Srba 1690. i 1739. Srbija je ostala skoro prazna, prema tvrdnjama najboljih srpskih istoričara, na teritoriji Srbije (današnja Srbija sa Kosovom), živjelo je 50.000-60.000 ljudi. Srednjevjekovni Srbi bili su praktično zbrisani.
Potom je Srbija naseljena sa svih strana Balkana, naselili su je Bugari, Makedonci, Crnogorci, bosanski i dalmatinski Vlasi, Romi, Cincari, nešto i Albanci i Grci… Tokom vjekova, još od srednjeg vijeka ime Srbin je postalo sinonim za poljoprivrednika i još više – pravoslavca, zbog samog imena crkve koja se zvala Crkva Srpskih zemalja i Pomorskih…
U narodnim pjesmama koje su nastale prije 19. vijeka, skoro da nema pomena Srba, a ima puno pomena Vlaha, o tome svjedoči i Erlangenski rukopis, najstariji zbornik narodnih pjesama, koji je nastao u prvoj polovini 18. vijeka.
Poslije početka Prvog srpskog ustanka, pod uticajem Dositeja Obradovića i drugih učenih Srba iz južne Ugarske napravljeni su nacionalni programi za pravljenje srpske nacije, tj za posrbljavanje Zapadnog Balkana, posrbljavanje svih pravoslavaca, pokušalo se i sa katolicima.

Kakvo je stanje svijesti što se tiče srpskog naroda bilo na teritoriji Crne Gore, vidimo iz zapisa jednog monaha.
Jeromonah Joanikije iz manastira Svete Trojice kod Pljevalja je u nekoj (bogoslužbenoj) knjizi ostavio zapis, 1805. godine. Ovo su njegove riječi: “Znano budi kogda pođe vojska turska na Race, na 1805 meseca januarija den 24. Pisa Jo(a)nikije jer(omonah) svojeju rukoju. Jest vreme nužno i priskrbno na 1805 meseca januarija den 23. I neka se zna kada…”
Ovo je prikazala Nadežda R. Sindik u knjizi “Književnost Crne Gore od XII do XIX vijeka: Izdavači, štampari, prepisivači” (Obod, Cetinje, 1996), na strani 405, a na strani 406 riječ Race prevela je u riječ – Srbe.
Monah 1805. godine Srbe naziva Raci, Prvi srpski ustanak tek je bio počeo. Danas je nezamislivo da jedan monah Srbe naziva Racima, zapravo već kako se ušlo dublje u 19. vijek, pod uticajem najvećih nacionalista kakvi su bili Vuk Karadžić i Simo Milutinović Sarajlija, srpsko ime je propagirano, svom snagom i bjesomučno.
Da li je kaluđer iz Pljevalja 1805. godine uopšte znao za etnonim – Srbi?

M. Ćosović

Provjerite slična mjesta

Pejović: Demokrate Zete pripremile su nacrt i mapu opštine

Kandidat za odbornika liste “Aleksa Bečić – Idemo ljudi – Idemo Zeta- Demokrate” Novica Pejović …